REJSY SZKOLENIOWO-STAŻOWE NA WODACH PŁYWOWYCH

Termin:

13-20.03.2026

20-27.03.2026

Koszt: 2550 zł

Planowana trasa:

Etap I: Amsterdam-Londyn

Etap II: Londyn-Amsterdam

Czym są rejsy stażowo-szkoleniowe na wodach pływowych?

Rejsy stażowo szkoleniowe odbywają się na wodach pływowych, tj. takich, na których średni skok pływu przekracza 1,5 metra. Co prawda teoretycznie pływy występuja także na Bałtyku a nawet akwenie Wielkich Jezior Mazurskich. Jednak w praktyce, najbliższym polskim żeglarzom akwenem pływowym jest Morze Północne. Przez kilkadziesiąt lat polskie jachtu klubowe, a potem i komercyjnie płynęły „Szlakiem praojców” przez Kanał Kiloński na wyspę Helgoland. Był to najprostszy (i najtańszy) sposób uzyskania 100h stażu pływania na wodach pływowych. Dodatkowo, po drodze można było zrobić zakupy w sklepach wolnocłowych w Kilonii i na Helgolandzie. Nie przez przypadek od najdawniejszych czasów łączono profesje żeglarza i kupca. Nawet nieskazitelny Odyseusz podczas swych wędrówek po świecie był brany za przebiegłego kupca. Słowa „szwindel” ani „geszeft” nie były jeszcze wtedy w powszechnym obiegu. Wróćmy jednak na ziemię i do współczesności. Najczęściej rejsy stażowe na wodach pływowych odbywają się na akwenach::

• Morza Północnego
• Kanału La Manche
• Morza Norweskiego
• Północnego Atlantyku

Jak są zorganizowane rejsy stażowe na wodach pływowych?

Głównym celem rejsów stażowych na wodach pływowych jest uzyskanie przez uczestników stażu 100 h pływania niezbędnego do uzyskania patentu:

• kapitana jachtowego
• kapitana motorowodnego

Nasze rejsy trwają przeciętnie 7-11 dni, co umożliwia uzyskanie wymaganego przez przepisy stażu na pływach. Od roku 2006 w Polsce nie ma już egzaminów na patent kapitana. Warunkiem uzyskania dokumentu jest wypływanie 1200 h stażu po otrzymaniu uprawnień sternika morskiego. Jednym z wymagań jest odbycie co najmniej jednego rejsu na wodach pływowych z zawinięciem do dwóch portów pływowych, trwającego nie mniej niż 100 h pływania. Szczegółowe warunki uzyskania patentu kapitana jachtowego.

Jak jest zorganizowany rejs stażowy na pływach?

Rejs stażowy na pływach najczęściej rozpoczyna się i kończy w porcie pływowym. Pierwszy etap naszego rejsu rozpocznie się w Lemmer w Niderlandach (Holandii). Pierwszego dnia rejsu uczestnicy zostaną podzieleni na wachty i otrzymają przydział koi. Wstępne szkolenie obejmuje:

• zasady bezpieczeństwa na jachcie
• obsługę instalacji jachtowych
• stawianie i refowanie żagli
• alarm człowiek za burtą
• alarm wodny
• alarm pożarowy
• alarm łodziowy

Na początku rejsu odbędzie się także zaprowiantowanie, zatankowanie zbiorników wody i paliwa oraz sprawdzenie wszystkich urządzeń i instalacji jachtowych, w tym silnika.

Podczas żeglugi po morzu prowadzone są wachty, czyli służby:

• nawigacyjne
• gospodarcze (kambuzowe)

Każda wachta liczy 2-3 członków, a kieruje nią bardziej doświadczony żeglarz z patentem jachtowego sternika morskiego lub kapitana. Do zadań wachty nawigacyjnej należy:

• sterowanie kursem wskazanym przez kapitana
• obsługa żagli i silnika
• obserwacja akwenu
• prowadzenie nawigacji klasycznej i elektronicznej

Wachty nawigacyjne trwają najczęściej 4 godziny.

Do zadań wachty kambuzowej (gospodarczej) należy przygotowywanie posiłków i sprzątanie jachtu. Na większych jednostkach wachta pracuje pod kierunkiem kuka (często zawodowego kucharza), a na mniejszych pod okiem oficera. W zależności od liczby wacht, służby w kambuzie powtarzają się co 2-4 dni.

Kto może wziąć udział w rejsie stażowym na pływach?

Głównym adresatem rejsów stażowych na pływach są bardziej doświadczeni żeglarze i motorowodniacy, których celem jest uzyskanie patentu kapitana:

• jachtowego
• motorowodnego

Rejsy stażowe na wodach pływowych często odbywają się na akwenach wymagających większych umiejętności i doświadczenia niż żegluga na przykład po ciepłych wodach Morza Śródziemnego. Zapraszamy jednak na pokład naszych jachtów wszystkich, którym nie są straszne:

• nocne wachty
• kilkudniowe przejścia otwartym morzem bez zachodzenia do portów i widoczności lądu
• silne prądy pływowe, mgła lub załamania pogody

W żeglarstwie morskim, tak jak w życiu, finalnie nie liczą się kwalifikacje formalne, ale rzeczywiste umiejętności i pożądane w danej dziedzinie cechy charakteru. Tak naprawdę, nie jest ważne na jakim jachcie się pływa, jaka jest pogoda ani podziwiane widoki, ale w jakim towarzystwie żeglujemy. Jeżeli więc nie masz (jeszcze) aspiracji, by zostać patentowanym kapitanem, ale lubisz adrenalinę, pływanie przy silnym wietrze i dużej fali, nocne wachty i pracowite „oranie morza” zapraszamy na pokład!

Co obejmuje program szkolenia rejsu na pływach?

Jak sama nazwa wskazuje, rejs szkoleniowo-stażowy na wodach pływowych ma za zadanie:

• uzyskanie stażu 100 h pływania na akwenie pływowym
• zaawansowane szkolenie załogi

Poza wstępnym szkoleniem na początku rejsu w jego trakcie odbywają się ćwiczenia praktyczne z zakresu:

• nawigacji klasycznej i elektronicznej
• obsługa sekstantu i elementy astronawigacji
• przewidywanie pogody na podstawie obserwacji własnych
• odbieranie prognoz pogody i ich interpretacja (radiostacja VHF, Navtex)
• Międzynarodowe Przepisy o Zapobieganiu Zderzeniom na Morzu w żegludze jachtowej
• wykorzystanie radaru i systemu Automatycznej Identyfikacji Stacji (AIS)
• procedury łączności radiowej na morzu
• identyfikacja znaków dziennych oraz świateł
• manewrowanie na prądzie pływowym

Szczególny nacisk kładziemy  w szkoleniu na nawigację na wodach pływowych:

geneza zjawiska pływów morskich

• podstawowe terminy związane z pływami: przypływ, odpływ, wysoka i niska woda, zero mapy, najniższy pływ astronomiczny, skok pływu, pływ syzygijny, kwadraturowy i pośredni, krzywa pływu
• wykorzystanie tablic pływów i almanachu nautycznego
• planowanie rejsu na wodach pływowych
• obliczenia momentu wystąpienia żądanej wysokości pływu
• obliczanie wysokości pływu o żądnej godzinie
• obliczanie wysokości prześwitu pod mostem lub linią energetyczną
• planowanie trasy rejsu z uwzględnieniem prądów pływowych
• prowadzenie czynnej i biernej nawigacji na pływach
• wykorzystanie popularnych aplikacji do nawigacji
• prowadzenie manewrów portowych na pływach

Na organizowanym przez nas rejsie stażowym uczestnicy otrzymują solidną porcję wiedzy i umiejętności, które  w przyszłości pozwolą im na prowadzenie samodzielnych rejsów na pływach. Każdy członek załogi bierze aktywny udział w planowaniu trasy, analizie prognoz pogody, obliczeniach pływowych i manewrach.

Czy w XXI wieku, epoce satelitów i wszechobecnych aplikacji potrzebna jest umiejętność prowadzenia nawigacji na mapie papierowej i obliczania parametrów pływów za pomocą drukowanych tablic i ołówka?

To tak samo jakby pytać, czy w szkole podstawowej należy ciągle uczyć dzieci tabliczki mnożenia, skoro dzisiaj każdy telefon komórkowy ma wbudowaną funkcję kalkulatora. Nawigator, a zwłaszcza kapitan, powinien nie tylko umieć korzystać z aplikacji, ale przede wszystkim rozumieć i potrafić wytłumaczyć załodze genezę pływów, zademonstrować umiejętność prowadzenia obliczeń, zaplanować trasę rejsu na akwenie występowania pływów i prądów pływowych. Bez określonego zasobu wiedzy i umiejętności nie jest to możliwe. Dlatego najlepszą okazją do ich zdobycia będzie udział w rejsie stażowym na wodach pływowych. Najlepsza i najbardziej trwała nauka, szczególnie w żeglarstwie, to nauka w praktyce. Czym innym bowiem jest przeczytanie o skoku pływu 10 metrów, a czym innym zobaczenie na własne oczy, jak morze najpierw podchodzi pod mury miasta, a w ciągu kilku następnych godzin znika (St. Malo). Własne doświadczenia znacznie łatwiej zrozumieć i zapamiętać niż suchą „teorię” zawartą w podręcznikach.

Do czego potrzebny jest rejs stażowy na wodach pływowych?

Najprościej rzecz ujmując, udział w rejsie stażowym na wodach pływowych jest jednym z warunków uzyskania patentu kapitana jachtowego i kapitana motorowodnego. Rozporządzenie Ministra Sportu z 2006 roku zniosło w Polsce konieczność zdawania egzaminów na kapitana. Obecne regulacje prawne zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Sportu z dnia 9 kwietnia 2013r. (Dz. U. poz. 760). W świetle tego dokumentu warunkiem uzyskania patentu kapitana jachtowego jest:

• posiadanie patentu jachtowego sternika morskiego
• uzyskanie stażu co najmniej 1200 h pływania w 6 lub więcej rejsach

Staż obejmuje:

• 400 h samodzielnego prowadzenia rejsów morskich na jachtach o długości 7,5 metra i większej
• 100 h pływania w jednym rejsie na żaglowcu o długości powyżej 20 metrów
• 100 h pływania w rejsie na wodach pływowych z zawinięciem do co najmniej dwóch portów pływowych

Jaki dokument potwierdza uzyskanie stażu potrzebnego do uzyskania patentu kapitana jachtowego?

Kiedyś w polskim żeglarstwie morskim stosowane skomplikowane procedury dotyczące dokumentowania stażu. Na koniec rejsu kapitan wypisywał każdemu członkowi załogi:

• opinię z rejsu
• książeczkę żeglarską

W czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej posiadanie książeczki żeglarskiej było warunkiem udziału w rejsie morskim, nawet po Zatoce Gdańskiej czy Zalewie Szczecińskim. Wyjściu jachtu w morze towarzyszyły różne formalne „obrzędy”, w tym odprawy paszportowo-celne przeprowadzane przez żołnierzy Wojsk Ochrony Pogranicza (WOP). Opinia musiała być pozytywna, a poza tym, zawierała rubryki „nadaje się do”:

• szkolenia
• egzaminu

To ostatnie było szczególnie ważne w przypadku żeglarzy zamierzających przystąpić do egzaminu na wyższy stopień/patent. Jeżeli w ostatnim rejsie przed egzaminem kapitan zaznaczył „nadaje się do szkolenia”, kandydat musiał popłynąć na kolejny rejs, aż do uzyskania wpisu „nadaje się do egzaminu”. Chociaż mentalność „starych, słusznie zapomnianych czasów” peerelowskiej komuny nadal tkwi w umysłach sporej grupy działaczy i funkcjonariuszy żeglarskich skupionych w Polskim Związku Żeglarskim, to władze państwowe poszły znacznie dalej i zliberalizowały system uzyskiwania uprawnień żeglarskich w naszym kraju. Obecnie dokumentem potwierdzającym udział w rejsie jest:

• opinia z rejsu
• karta rejsu

Opinię z rejsu wystawia kapitan oficerowi wachtowemu lub załogantowi. Rozporządzenie Ministra Sportu nie zawiera urzędowego wzoru tego dokumentu, ani nie precyzuje szczegółowo, co powinien zawierać. Zamieszczone zatem na stronie internetowej Polskiego Związku Żeglarskiego „wzory” należy więc potraktować tylko jako przykładowe, jedne z wielu możliwych.

Staż na wodach pływowych to suma godzin pływania na żaglach i na silniku. Postoje w portach ani na kotwicy/boi nie są wliczane.

Kiedy odbędzie się najbliższy rejs stażowy na wodach pływowych?

Najbliższe rejsy stażowe na wodach pływowych odbędą się w dniach:

13-20.03.2026

20-26.03.2026

Jaka jest planowana trasa rejsu?

Pierwszy etap naszego rejsu szkoleniowo-stażowego na wodach pływowych rozpoczniemy w holenderskim porcie Lemmer położonym nad Isselmeer. Stamtąd popłyniemy do Amsterdamu, a następnie kanałami do śluzy w Ijmouden. Po wyjściu ze śluzy wyjdziemy już na otwarte wody Morza Północnego i Kanału La Manche/Angielskiego. W drodze do Londynu zapewne zawiniemy do jakiegoś portu, ale wszystko zależeć będzie od pogody no i od pływów, bo na Kanale „the tide is King”, jak napisał Tom Cunliffe.

Drugi etap Londyn-Lemmer będzie przebiegał „reverse route”.

Jaki jest koszt udziału w rejsie stażowym na pływach?

Cena rejsu wynosi 2550 zł i zawiera:

• koję na jachcie
• podstawowe ubezpieczenie (zalecamy dodatkowo ubezpieczenie KL i NW)
• szkolenie podstawowe i zaawansowane
• materiały szkoleniowe
• pomoce nawigacyjne papierowe i elektroniczne
• opiekę kapitana/instruktora
• pościel
• sprzątanie końcowe

Dodatkowo załoga wnosi składkę do kasy jachtowej rozliczanej po rejsie (kapitan nie partycypuje w kasie jachtowej i pozostaje na utrzymaniu załogi). Składka przeznaczona jest na pokrycie:

• postojów
• prowiantu
• paliwa

Na jakim rejsie odbędzie się rejs na pływach?

Nasze rejsy na pływach odbędą się na jachcie typu Bavaria 45 Cruiser: 4 kabiny, 3 łazienki, ogrzewanie, pełne wyposażenie do żeglugi morskiej, w tym komplet map papierowych, tablice pływów, almanach nautyczny.

Kto poprowadzi rejs stażowy na wodach pływowych?

Rejs stażowy na pływach poprowadzi kapitan Bogdan Sobiło, żeglujący po morzach i oceanach od ponad 40. lat, a od kilkunastu zawodowo. Zebrane w tym czasie doświadczenie umiejętnie łączy z rozległą wiedzą oraz pasją dzielenia się jednym i drugim z  młodszymi żeglarzami.

Uprawnienia:

• kapitan jachtowy (2005)
• Yachtmaster Offshore RYA
• Instruktor Żeglarstwa PZŻ, Instruktor Sportu Motorowodnego
• Świadectwa radiowe: SRC, LRC, GOC
• STCW
• ARPA poziom operacyjny

Kapitan Sobiło jest także autorem cyklu artykułów Żeglowanie na pływach, czyli jak nie wejść na mieliznę i nie płynąć

pod prąd, które ukazywały się w Magazynie JACHTING. DOBRA PRAKTYKA ŻEGLARSKA w latach 2017-2022. Przetłumaczył także popularny podręcznik nawigacji dla żeglarzy: T. Bartlett, Nawigacja. Podręcznik RYA.